Hoewel Francesco Vanderjeugd (31) met 18.460 voorkeurstemmen na lijsttrekker Bart Tommelein de best scorende Open VLD'er van West-Vlaanderen is, moest de burgemeester van Staden zijn zitje in het Vlaams parlement afgeven. Dat deed even pijn, zegt hij, maar vooral de neergang van zijn geliefde liberale partij zorgde voor flink wat hartzeer bij de politicus.

"Net na de verkiezingen heb ik al gezegd dat ik ook op nationaal niveau een rol wil blijven spelen en die ambitie zet ik nu kracht bij", stelt hij. "Als de vacature van nationaal voorzitter van Open VLD vrij komt, stel ik me kandidaat. In maart 2020 vinden binnen onze partij voorzittersverkiezingen plaats en dan wil ik mijn kans wagen."

"Op 26 mei heeft de kiezer ons een duidelijk signaal gegeven. Dat kunnen we niet negeren. Er gaapt een enorme kloof tussen de politiek en de gewone burger. Daar moet dringend iets aan gedaan worden. De week voor de verkiezingen heb ik een fietstocht doorheen alle West-Vlaamse gemeenten afgewerkt en onderweg heb ik met héél veel mensen gesproken. Zij zijn het geloof in de politiek gewoon kwijt. Het systeem klopt niet meer, de manier van politiek doen ketst de burger af, er wordt te veel beloofd... En vooral: ik kreeg ook te horen dat de goednieuwsshow vanuit de politiek moet stoppen. 'We kunnen ook de realiteit aan', klonk het. We moeten open en eerlijk aan politiek doen. En dicht bij de mensen staan."

Zelf zette je een sterk resultaat neer, maar de slechte score van Open VLD moet je de ogen geopend hebben.

"Het is pijnlijk om te moeten vaststellen dat een liberale partij geen verhaal heeft tegen extremen. Terwijl we meer dan ooit antwoorden nodig hebben. Onze huidige samenleving is enorm gepolariseerd. Het is de taak van Open VLD om onze waarden te verdedigen, maar de huidige koers van onze partij is allesbehalve duidelijk. Onze achterban weet niet langer waar we voor staan. Daar moet dringend verandering in komen."

"We moeten de partij teruggeven aan onze leden. Open VLD moet opnieuw de partij van de toekomst worden"

Hoe wil je dat doen?

"Door de politiek opnieuw naar een menselijk niveau te brengen. We moeten de partij teruggeven aan de basis en samen met onze leden de lijnen voor de komende jaren uitzetten. Open VLD moet weer de partij van de toekomst worden. Met duidelijk omschreven standpunten kunnen we de kiezers weer voor ons winnen. Daar ben ik rotsvast van overtuigd."

Francesco Vanderjeugd hoopt dat zijn mentor Bart Tommelein hem de komende maanden voor het volle pond steunt. © JOKE COUVREUR

Waarom ben jij de geknipte voorzitter voor Open VLD?

"Ik weet als geen ander wat er bij de burger leeft. Als burgemeester sta ik met beide voeten tussen de mensen en dat wil ik ook op nationaal niveau doen. Bovendien heb ik al een pak ervaring opgebouwd, als lokaal politicus en Vlaams parlementslid. Bovendien ben ik ook geen lid van het zogenaamde establishment van Open VLD. Ik trek volledig onafhankelijk naar de voorzittersverkiezingen en heb geen enkele alliantie met politieke liberale families gesloten. Ik wil mijn eigen verhaal en dat van de basis van onze partij vertellen en vertalen."

En daarvoor wil je vooral luisteren.

"Klopt. Eind december of begin januari wil ik mijn toekomstplan voor de partij voorleggen. Een plan dat ik op basis van veel gesprekken met onze leden van alle regio's in Vlaanderen wil klaarstomen. Wie in mij en mijn plan gelooft, kan zich aansluiten."

Hoe schat je zelf je kansen in?

"Mijn ambitie is duidelijk: ik wil voorzitter worden. Ik durf ook kleur bekennen en de sprong wagen. Ik wil vooral de partij vooruit helpen, want dat is meer dan ooit nodig. In juli worden de senatoren aangesteld, ik kon ook afgewacht hebben en eventueel naar de senaat trekken. Dan had ik opnieuw vijf jaar zekerheid, maar dat zou een gemakkelijkheidsoplossing zijn. Ik kies voor de moeilijke weg, voor de uitdaging. Waarom? Ik wil een verschil maken."

Hoe reageren de kopstukken van de partij op je kandidatuur?

"Met huidig voorzitter Gwendolyn Rutten heb ik een lang gesprek gevoerd. En ze begrijpt mijn beslissing volledig. Volgens haar heb ik de voorbije jaren een zekere autoriteit opgebouwd en moet ik die veel meer gebruiken. Vincent Van Quickenborne en Bart Tommelein heb ik gezamenlijk op de hoogte gebracht. Bart was meteen bezorgd om mijn mentale gezondheid, want er staat me opnieuw een verkiezingsrace te wachten. En Vincent stelde de vraag of ik Open VLD opnieuw richting twintig procent kan stuwen. Mijn antwoord is eenvoudig: dat doel heb ik voor ogen."

Tijdens de verkiezingen van zondag 26 mei stond Francesco Vanderjeugd zijn derde plaats op de Vlaamse lijst af aan Mercedes Van Volcem. Zij raakte verkozen, hij niet. © JOKE COUVREUR

Wat als een van hen zich ook verkiesbaar stelt?

"Ik hoop vooral dat we als één West-Vlaams blok naar de voorzittersverkiezingen kunnen trekken. Samen staan we veel sterker. Men mag niet vergeten dat ik in het verleden ook zélf al de kastanjes uit het vuur heb gehaald. Ik stond mijn derde plaats voor het Vlaams parlement af aan Mercedes Van Volcem en nam zelf genoegen met de vierde plek. Voor het welzijn van de partij. En uiteraard hoop ik dat mijn mentor Bart Tommelein me in dit verhaal steunt."

"Ik zie mijn jonge leeftijd als een voordeel. Ik wil synoniem staan met de nieuwe wind die doorheen onze partij moet waaien"

Hoe dan ook sta je weer voor een helse periode.

"Het worden tien drukke maanden. Dat besef ik maar al te goed. Opnieuw campagne voeren en deze keer in heel Vlaanderen. Maar ik blijf waken over mijn (mentale) gezondheid. Mijn crash eind augustus vorig jaar heeft me veel geleerd. Ik ken mijn lichaam ondertussen goed en zal de signalen niet negeren. Maar tegelijk wil ik vooruit en de partij rehabiliteren."

In maart ben je 32. Daarmee zou je, na Guy Verhofstadt, de jongste Open VLD-voorzitter ooit zijn...

"Guy was 28. Maar ik zie mijn jonge leeftijd eerder als een voordeel. Ik wil synoniem staan met de nieuwe wind die doorheen onze partij moet waaien. Bovendien heb ik al veel politieke watertjes doorzwommen en heb ik stevige stormen overleefd. Ik weet wat politiek inhoudt. Toen ik in 2013 op mijn 24ste burgemeester werd, vonden velen het nodig om met mij te lachen en me in vraag te stellen. Ik heb ondertussen bewezen dat ik heel wat in mijn mars heb."

Stel: je wordt binnen tien maanden de nieuwe voorzitter. Zal de functie te combineren zijn met het burgemeesterschap?

"Gwendolyn Rutten is burgemeester van Aarschot, een gemeente die drie keer zo groot is als Staden. Ik kon de voorbije vijf jaar de functie ook met die van Vlaams parlementslid rijmen, op dat vlak zie ik weinig problemen. We zullen wel continu moeten blijven evalueren of de combinatie lukt. Bovendien zal ik Staden nooit in de steek laten. Laat dat duidelijk zijn."

De recente stembusgang leverde de Stadense burgemeester bijna 19.000 voorkeurstemmen op. © JOKE COUVREUR

Wat wil de toekomstige voorzitter Francesco Vanderjeugd als eerste aan de partij veranderen?

"We moeten luisteren. Veel luisteren. En dringend ons DNA terugvinden. Daarvoor hebben we een duidelijke boodschap nodig. Alle partijen, behalve wij en CD&V, hadden die in aanloop naar de verkiezingen. Ik sta niet achter wat Vlaams Belang vertelt, maar je wist als kiezer wél waar de partij voor stond. Dat is veel waard. Daarom ben ik van plan om onder andere een app te laten ontwikkelen om in permanente communicatie met onze leden te staan. Een ledencongres is immers niet altijd de correcte weerspiegeling van de basis van een partij. Via die 'Blauwe App' kunnen we hen stellingen voorleggen of hun mening vragen. Data zijn belangrijk en met die informatie wil ik onder andere het toekomstplan voor Open VLD vorm geven."

Welk soort voorzitter ambieer je te zijn?

"Als voorzitter mag je je niet als 'baas' van de partij opstellen. Ik wil me, indien ik de kans krijg, profileren als de spreekbuis, als een verbindingsfiguur en de persoon die de knopen doorhakt wanneer de ploeg er niet uitraakt. Ik wil ook per provincie een nationaal ondervoorzitter aanstellen. Die moet dan de link vormen met de basis van zijn of haar provincie. Ook de banden met de jongerenwerking van de partij moeten strakker worden aangehaald. Er moet een duidelijke en transparante kerngroep rond de voorzitter gevormd worden. Samen één sterke ploeg vormen."

Wat als je niet verkozen raakt?

"Dat zou me ontgoochelen, maar het leven gaat verder. Ik heb na 26 mei de knop ook snel omgedraaid. Toen ik vorige week mijn Brussels bureau leeghaalde, was dat best emotioneel, maar ik kijk weer vooruit. Dat doe ik nu ook. De rit richting maart 2020 wordt opnieuw een unieke levenservaring en nadien zal ik hoogstwaarschijnlijk deel uitmaken van het partijbureau. Liefst doe ik dat als voorzitter. Maar ik zal, wat de uitslag ook wordt, stevig aan de boom geschud hebben en een signaal uitgestuurd hebben. Er moet iets veranderen bij Open VLD. Zo snel mogelijk."

Reactie Vlaams parlementslid Mercedes Van Volcem op kandidatuur Francesco Vanderjeugd

© Davy Coghe

"Ik wist al langer dat Francesco Vanderjeugd ambitie heeft om voorzitter van de partij te worden. Het feit dat hij nu niet verkozen is, heeft daar niks mee te maken. Hij is al langer bezig met een plan om de leiding van de partij te nemen. Hij heeft ook de bezieling om van Open VLD en warme partij te maken. We hadden daar al diverse gesprekken over. Hij is jong, maar doet aan een atypische manier aan politiek. Hij heeft een grote emotionele intelligentie en voelt door zijn gevoeligheid de mensen en hun problemen bijzonder goed aan. Hij wendt deze eigenschap ook aan in het voordeel van mensen en niet voor eigen gewin."

"Zowel jong als oud kan hij beroeren. Ik ben er dan ook van overtuigd dat een persoon met dergelijke capaciteiten , ongeacht diploma het verschil kan maken voor een partij en voor de samenleving. Het kille imago waarmee Open VLD worstelt kan hij absoluut omdraaien. Dat is ook een van de redenen waarom ik hem ten volle steun. Hij wenst ook te luisteren naar de leden, en antwoord bieden op het extremisme in onze samenleving. Hij wil mensen die werken en de handen uit de mouwen steken laten vooruitgaan."

(SVK)